زيست شناسي گل هاي فريدونشهر

 هر که را خوابـگه آخر مشتی خاک است                                  گو چه حاجت که بر افلاک کشی ایوان را

 بــرو از خانه گـردون به در و نان مطلب                                 کاین سیه کاسه در آخر بکشد مهمان را

حافظا می خور و رندی کن  و خوش باش ولی                              دام تـزویر مکن چون دگران قرآن را

n                اسکلت بدن حشرات خارجی و از جنس کیتین( نوعی پلی ساکارید+ ماده زمینه ای از جنس پروتئین) است

n                   دیواره سلولی قارچ ها نیز از جنس کیتین است.

n                   مقایسه اسکلت خارجی و داخلی- کرم ها اسکلت داخلی یا خارجی ندارند.

اسکلت ماهی های غضروفی فقط از غضروف است.- استخوان سخت ترین نوع بافت پیوندی است.

وظایف اسکلت:محور و تکیه گاه عضلات-محافظت از اندام ها- ساخت سلول های خونی- ذخیره کلسیم-حرکت

n                   مورچه  از بندپایان دارای شش پا-بندهای پای مورچه توخالی و لوله مانند –بندها با یکدیگر مفصل شده – نوع مفصل گوی یا کاسه ای-دارای دو ماهیچه در لوله ها که عکس یکدیگر عمل کرده

n                   اکثر جانوران متحرکند(اسفنج ها در یک مکان ثابتند- البته شقایق دریایی و ... برخی از کیسه تنان نیز در جای خود ثابتند)

n                   انواع حرکت:بدون پا –شنا – راه رفتن با دو یا چهار اندام حرکتی- پریدن(حشرات- پرندگان- خفاش ها)- جهیدن- سریدن

n                   در کرم(بدون پا)-انقباض منظم و متناوب ماهیچه های حلقوی که طول بدن را افزایش و انقباض منظم و متناوب ماهیچه های طولی  که قطر بدن را افزایش می دهد- به جلو حرکت می کنند.

n                   چهار جوانه حرکتی در رویان مهره داران که منشا دست و پاها می باشند(اندام های هومولگ=بال پرنده=دست انسان=بال پنگوئن و ... مهره داران نیای مشترک دارند)

n                   شنا کردن به کمک ماهیچه های که دو طرف ستون مهره ماهی ها قرار دارد(انقاض ماهیچه ها باعث حرکت می شود نه باله ها)-  باله دمی به چپ و راست ، جلو و تنظیم سرعت- باله سینه ای تنظیم سرعت به باله دمی کمک می کند- باله سینه ای به همراه پشتی و مخرجی در تغییر جهت- باله سینه ای  به تندتر یا کندتر کردن حرکت-مثانه شنا یا بادکنک شنا در بعضی ماهی ها برای اعماق مختلف

n                   صعود پرنده در نتیجه افزایش هوا در زیر سطح بال و کاهش فشار در بالای سطح بال است             نقش بالک- عدم وجود بالک ایجاد  جریان هوای آشفته در زیر و بالای بال و  سقوط – بالک در قسمت پنجه ی بال قرار دارد

n                   بال 8  عدد استخوان دارد بازو- زند زیرین – زند زبرین و پنج پنجه

n                   سلول های ماهیچه ای(میون) دارای رشته های انقباضی پروتئینی نازک(اکتین=روشن) و ضخیم(میوزین=تیره) در سیتوپلاسم بوده وبرای حرکت تمایز یافته اند.- میون 10 تا 100 میکرون قطر دارد.

n                   سه نوع ماهیچه:

n           ماهیچه اسکلتی             دسته تار             تار ماهیچه ای= میون=فیبر           تارچه ماهیچه ای(میوفیبریل)              واحد انقباضی=سارکومر

n       غشای سیتوپلاسمی سارکولم نام دارد که با اعصاب سیناپس برقرار می کند             سیناپس اکسون به میون

n       سیتوپلاسم سلول ماهیچه ای سارکوپلاسم نام دارد که  تعدادی هسته ، میتوکندری زیاد، تعدادی تارچه- شبکه آندوپلاسمی صاف، شبکه سارکوپلاسمی نام دارد

n       هر تارچه توالی های زیادی از سارکومرمی باشد- بین دو خط Z  یک سارکومر نامیده می شود- رشته های انقباضی درون سارکومرند-دو طرف خط  Z  باند نازک(اکتین) و باند ضخیم(میوزین)در وسط سارکومرند- خطوط تیره بزرگترند.

n       نوار تیره به وسیله باند هنسن  به دوقسمت - باند هنسن   توسط خط M به دوقسمت- در هنگام انقباض باند هنسن   ناپدید می شود و دو خط Z   به هم نزدیک و طول تار و دسته تار و کل ماهیچه کم می شود- طول رشته های تیره و روشن کم نمی شود.

حرکت عضلانی

n        بافت عضلانی از مزودرم (لایه میان در رویان) حاصل و حرکات عمدۀ بدن توسط آن صورت می‌گیرد.

n       1. بافت عضلانی مخطط                                                   2. بافت عضلانی صاف

n       بافت عضلانی مخطط دارای رنگی قرمز است. این عضلات از تعداد زیادی تارهای موازی هم ساخته شده است. تارها به نوبۀ خود از تارچه‌های موازی تشکیل شده‌اند. این رشته‌ها عامل اصلی انقباض می‌باشند. خطوط تاریک را به نام نوار آنیزوتروپ (A) یا صفحۀ تیره می‌گویند که از رشته‌های نازک اکتین و ضخیم میوزین تشکیل شده‌اند. خطوط روشن را به نام نوار ایزوتروپ (I) یا صفحۀ روشن می‌خوانند که از رشته‌های نازک اکتین به وجود می‌آیند.

n       عضلۀ قلب مانند عضلۀ حرکتی مخطط است. لیکن خطوط عرضی زیگزاگ و یا غیرمستقیم وجود دارند. عضلۀ صاف فاقد خطوط عرضی ویژۀ عضلۀ مخطط است

n       اما انقباض آن به همان پروتئینهای موجود در عضلۀ مخطط یعنی اکتین و میوزین و تهیۀ انرژی از ATP بستگی دارد.

n        عضلۀ صاف برای انجام انقباض نیازی به تحریک عصبی ندارد و دارای انقباضات منظم دائمی است که تواتر و شدت آن بسیار متغیر می‌باشد. می‌تواند برای مدت مدیدی با مصرف انرژی بسیار ناچیزی به حال انقباض بماند.

مکانیسم انقباض عضلات

n       انقباض عضلات براساس مدل رشته‌های لغزنده در سال 1950 توسط هوکسلی ارائه شد تفسیر می‌گردد.

n        کاهش فاصلۀ بین خطوط Z موجب کوتاه شدن عضله می‌گردد. در بررسی ساختمان میکروسکوپ الکترونی سارکولم متصل به سیستم پیچیده‌ای از لوله‌هاست که در عرض سلولهای عضلانی (معمولاً نزدیک به خطوط Z) قرار گرفته‌اند و به سیستم T موسوم‌اند.

n       انقباض ایزومتریک(طول عضله تغییر نمی کند- نگه داشتن یک وزنه در دست بدون حرکت)- انقباض ایزوتونیک(کاهش طول ماهیچه و ایجاد حرکت مثال – اکثر حرکات )- کزاز (انقباض شدید و پی در پی)–تونوس(انقباض خفیف و پی در پی)- تنظیم تونوس عضلات توسط مخچه

n       بین میون ها بافت پیوندی وجود دارد که باعث اتصال آنها- بافت پیوندی در دو سر ماهیچه:زردپی(بافت پیوندی رشته ای)- منابع انرژی در ماهیچه-گلوکز- کراتین فسفات-ATP

n       بزرگترین زردپی بدن آشیل نام دارد که به ماهیچه توام (دوقلو) متصل است.

n       رباط ها نوعی بافت پیوندی رشته ای هستند که استخوان ها را به یکدیگر وصل می کنند.- ولی حرکات را در ناحیه مفاصل محدود می کنند.

n       انواع مفصل: ثابت- نیمه متحرک- متحرک(لولایی- گوی یا کاسه ای)

n       انواع استخوان از نظر شکل: دراز – کوتاه- پهن 

n       دو نوع بافت استخوانی:1- متراکم      2-   اسفنجی: شامل تیغه های نامنظم و حفرات که در این حفره ها مغز قرمز وجود دارد بنابر این سهم بافت اسفنجی در خونسازی بیشتر است. (سیستم هاورس ندارد)

n       سیستم هاورس: به یک مجرای هاورس و تیغه های استخوانی متحدالمرکز گفته می شود در بافت استخوانی متراکم می گویند.

n       از درون مجرای سیستم هاورس رگ ها و اعصاب می گذرند.  

n       هر دو نوع بافت استخوانی در  استخوان های دراز – کوتاه- پهن  وجود دارد ولی از نظر ضخامت متفاوتند.  

n       سطح خارجی استخوان ها را لایه ای از بافت پیوندی  رشته ای می پوشاند.

n       کپسول رشته ای نوعی بافت پیوندی در خارج استخوان روی مفصل ها را می پوشاند.  

n       سه عامل به نگه داری استخوان در محل مفصل کمک می کنند تا استخوان دچار در رفتگی نشود:1- کپسول رشته ای  2-رباط ها  3- ماهیچه ها

n          انتهای استخوان ها در ناحیه مفاصل غضروفی اند.- در سطح داخلی کپسول رشته ایغشایی است که مایع مفصلی ترشح می کند.

                                                                          غیر فعال: ارتباطی با زنده یا غیر زنده بودن سلول ها ندارد و توسط عواملی از قبیل باد، آب،                                                                          رطوبت، جانوران و ... انجام می گیرد مانند: جابه جایی دانه گرده- جابه جایی اسپور- جابه جایی دانه – باز شدن هاگدان – باز شدن میوه ها

جنبش های گیاهی                                                                                                        خود به خودی(بدون محرک بیرونی)

                                                                فعال:به  حیات سلول بستگی دارد

                                                                                                                                                         القایی(با محرک بیرونی)

n       اكثر جنبشهاي كه دربارة گياهان مورد مطالعه قرار مي‌گيرند به دو دسته تقسيم مي‌شوند :

n       جنبش سوگرايي (تروپيسم‌ها) كه در آن جهت تحريكات محيطي تعيين كنندة مسير حركت است و ديگر جنبش تنجشي (ناستيك) كه حركت قسمتهاي سطحي گياه است و با تحريكات خارجي آغاز مي‌شوند .

n       تغيير محيطي كه موجب حركت گياهي (يا ديگر واكنشها) مي‌شود يك محرك است .

n       اين بخش كه محرك را دريافت مي‌كند پذيرنده يا رسپتور نام دارد . محرك «پيام» (سيگنال) ناميده مي‌شود كه سپس منجر به يك پاسخ جنبشي مي‌گردد

n            تغيير محيطي كه موجب حركت گياهي (يا ديگر واكنشها) مي‌شود يك محرك است .

n       اين بخش كه محرك را دريافت مي‌كند پذيرنده يا رسپتور نام دارد . محرك «پيام» (سيگنال) ناميده مي‌شود كه سپس منجر به يك پاسخ جنبشي مي‌گردد

n       برگها و يا برگچه‌هاي برگهاي مركب ، غالباَ جنبشهاي ناستيكي را نشان مي‌دهند . بطور كلي اين جنبشها در اندام‌هايي روي مي‌دهند كه تقارن پشتي شكمي‌ دارند .

n       نيكتي ناستي (شب‌تنجشي)

n       درخت گل ابريشم ، گل حساس و درخت باران با داشتن برگهاي مضاعف غالباَ «حركات خواب» را نشان مي‌دهند  

n      

n       تروپيسمها (گرايشها):

n       تروپيسمها ، واكنش‌هاي سوگرايي يا سمتگيري اندامها در برابر ناهمسانگردي محيط است .

n       بطور كلي تروپيسم از واژة يوناني Tropos به معناي جهت گرفته شده .

n       در ناستي‌ها خميدگي اندامها و سمتگيري آنها نه به وسيلة ناهمسانگردي محيط ، بلكه به وسيلة ساختار تشريحي وسايل نگاه دارندة تعادل مشخص مي‌گردند .

تيجه كلي آزمايشات مختلف در سالهاي اخير به اين صورت خلاصه مي‌شود : نور مي‌تواند بر روي جهت‌گيري ميكروتوبولها اثر داشته باشد . مقادير اكسين وابسته به تغييرات نوري است و نور از طريق تغييرات مقدار اكسين بر ميكروتوبولها موثر است

o      تجمع اكسين در قسمت تحتاني ساقة افقي موجب تسريع رشد در قسمت بالايي و در نتيجه خم شدن ساقه به سمت بالا مي‌گردد . از طرف ديگر ريشة افقي ژئوتروپيسم مثبت را به علت تجمع اكسين در سمت پايين نشان مي‌دهد . توضيح داده‌اند كه ريشه در مقابل اكسين نسبت به ساقه بسيار حساس‌تر است و تجمع IAA از طويل شدن ياخته‌هاي ريشه جلوگيري به عمل مي‌آورد .

o      تاكتيسم‌ها جنبشهايي هستند كه در يك موجود زندة كامل به صورت جابجايهايي جلوه‌گر مي‌شوند كه به وسيلة يك محرك خارجي به وجود مي‌آيند و جهت مي‌يابند.

o      اين نوع حركت در باكتريها و گامتهاي متحرك ديده مي‌شود . انواع مختلف اسپزماتوزوئيد توسط اسيد ماليك آركگن جذب مي‌شود .

o      ترموتاكتيسم :اين جنبشها در جلبكهاي تاژك‌دار از جمله كلاميدوموناس ، ولوكس مشاهده شده است.
 پاسخهاي مشابه ترموتاكتيسم در باكتريها ، بخصوص در اسپيريلوم و اشريشياكولي نشان داده شده است.

o       تاثير دما بر جنبش بسيار پيچيده است .

o      اكسين‌ها اولين نوع از هورمون‌هاي گياهي بودند كه كشف شدند.

o      واژه اكسين از كلمه يوناني Auxein به معني رشد كردن مشتق شده است .

o      كشف نهايي اكسين در سالهاي 1926 تا 1928 توسط يك دانشجوي جوان آلماني در او ترخت بنام فريتس ونت انجام گرفت.

o      موضوع مورد علاقه ونت كولئوپتيل يولاف (جود وسر) بود.