مقایسه(تفاوت) پروکاریوت ها و یوکاریوت ها
مقایسه ساختمان سلول پروکاریوت و یوکاریوت بطور کلی سلول ها به دو گروه عمده پروکاریوت و یوکاریوت تقسیم میشوند. اصطلاح پروکاریوت مرکب از دو واژه پرو (Pro) به معنی پیش و کاریوت به معنی هسته است و یو به معنی حقیقی است.
|
مقایسه(تفاوت) پروکاریوت ها و یوکاریوت ها | |
|
یوکاریوت ها |
پروکاریوت ها |
|
دارای هسته مشخص و محصور در غشا |
فاقد هسته |
|
دارای اندامک های غشا دار و مشخص= دستگاه غایی درونی |
فاقد اندامکهای محدود به غشا است. |
|
اندازه بسیار متنوعی دارند. |
اندازه یک سلول پروکاریوت 1 تا 10 میکرومتر است. |
|
ماده ژنتیکی یک سلول یوکاریوتی عمدتاً در هسته (Nucleus) متمرکز است. |
ماده ژنتیکی سلول در ناحیه شبه هستهای موسوم به نوکلئوئید (Nucleoid) متمرکز شده است.. |
|
سلول های یوکاریوتی دارای سه نوع RNA پلی مراز اصلی هستند. البته کلروپلاست و میتوکندری نیز RNA پلی مراز دارند. |
سلول های دارای یک نوع RNA پلی مراز هستند. |
|
ماده ژنتیکی یک سلول یوکاریوتی عمدتاً در هسته (Nucleus) متمرکز است. بخش اندکی نیز درون اندامکهای درون سلولی نظیر میتوکندری، کلروپلاست و گلیاکسیزوم دیده میشود. |
ماده ژنتیکی سلول پروکاریوتی که از لحاظ کمیت 700 مرتبه کمتر از ماده ژنتیکی نوع یوکاریوتی است. |
|
تاژک سلول یوکاریوتی عمدتاً از جنس پروتئین استوانهای شکل میکروتوبول است. |
تاژک سلول پروکاریوتی از جنس پروتئین فلاژلین میباشد. |
|
تاژک در حال حرکت، دارای حرکت شلاقی است |
تاژک در حال حرکت، دارای حرکت چرخشی است |
|
فرایندهای آندوسیتوز و اگزوسیتوز را فقط در انواع یوکاریوتی میتوان یافت |
فرایندهای آندوسیتوز و اگزوسیتوز را نمیتوان یافت |
|
حجم یک سلول یوکاریوتی هزاران بار بزرگتر از نوع پروکاریوتی است. |
حجم یک سلول پروکاریوتی کم است. |
|
فرمانروی :آغازیان -گیاهان- جانوران – قارچ ها در این گروه قرار دارند. |
فرمانروی باکتری ها شاخصترین نوع پروکاریوت ها هستند. |
|
فرایند رونویسی در سلول های یوکاریوت کمی پیچیده تر از سلول های پروکاریوتی است. دارای اینترون و اگزون |
فرایند رونویسی در سلول های یوکاریوت کمی ساده تر از سلول های یوکاریوتی است. و فاقد اینترون و اگزون(البته در آرکی باکترها استثا) |
|
دارای پروتئین های متنوع است و دارای 4 تا 5 نوع هیستون که به DNA پیوسته اند. |
دارای معدودی پروتئین(اکثراً آنزیم) است و فاقد هیستون |
|
دارای پروتئین های اکتین یا میوزین است. |
فاقد پروتئین های اکتین یا شبه میوزین |
|
دارای میکروتوبول است. |
فاقد میکروتوبول |
|
کروموزوم های نوکلئوپروتئین دارند. |
کروموزوم های نوکلئوپروتئین ندارند. |
|
میتوز و میوز دارند. |
میتوز ندارند. |
|
ژنوم آن ها بیش از یک مولکول DNA خطی است. |
دارای یک مولکول DNA حلقوی |
|
ریبوزوم S80 دارند= بزرگتر و پیچیده تر البته در کلروپلاست و میتوکندری از نوع S70 دارند. |
ریبوزوم S70 دارند= کوچکتر و ساده تر |
|
سانترومر یا کینه توکور دارند. |
سانترومر یا کینه توکور ندارند. |
|
یک یا چند هستک دارند |
هستک ندارند. |
|
دارای کیپه های متعدد از یک ژن |
از هر ژن یکی دارند. |
|
همانندسازی در مواضع متعدد یا دارای چندین دوراهی همانندسازی |
یک نقطه شروع همانندسازی دارند. و دوجهتی |
|
سنتز همه زنجیره های پلی پپتیدی با متیونین فرمیله نشده آغاز می شود. |
سنتز همه زنجیره های پلی پپتیدی با متیونین فرمیله آغاز می شود. |
|
ردیف هاگنس (TATA )، راه انداز (پروموتور) RNA پلیمراز2 است که به ردیف پرینبو در پروکاریوت ها شباهت دارد. |
ردیف پرینبو(TATAATG ) در نزدیکی نقطه آغاز راه انداز (پروموتور) جای دارد. |
|
معمولاً در انتهای 5 پریم mRNA کلاهک وجود دارد. |
کلاهک یا cap وجود ندارد. |
|
به دو انتهای mRNA پروتئین های پیوسته متفاوت متصل است. |
فاقد پروتئین های پیوسته به انتهای mRNA است. |
|
اکثراً ردیف پلی A بلندی در انتهای 3پریم در mRNA داند. |
وجود ردیف پلی A در انتهای 3پریم در mRNA نادر است. |
|
mRNA منحصراً(مونو سیسترونی) یا تک ژنی است. |
mRNA چندژنی(پلی سیسترونی) در آن ها متداول است. |